Bulgaristan; Taşın Susturulduğu Ülke

Bulgaristan, tarih kitaplarında genellikle savaşlar, sınırlar ve rejimler üzerinden anlatılır; oysa bu toprakların asıl hikayesi, yerin birkaç metre altında, bilinçli olarak kapatılmış boşluklarda, yarım bırakılmış geçitlerde ve artık kimsenin adını anmak istemediği eski ritüel alanlarında saklıdır ve Gölge Şehir serisinin bu durağında mesele tam olarak budur: görünen değil, gizlenen.

Bulgaristan coğrafyası, Traklar’dan Roma’ya, Bizans’tan Osmanlı’ya ve modern devlet yapısına kadar her dönemde üst üste inşa edilmiş bir hafızaya sahiptir; ancak bu inşa süreci, yalnızca yeni yapıların eklenmesiyle değil, eski olanın örtülmesi, bastırılması ve bazen de bilinçli olarak silinmesiyle ilerlemiştir, bu yüzden burada yeraltı yalnızca doğal bir oluşum değil, politik ve spiritüel bir tercihin sonucudur.

Bu topraklarda mağaralar sadece barınak değildir; Trak döneminden itibaren mağara, geçiş, inisiyasyon ve ölüm–yeniden doğum fikrinin taşla kodlandığı mekan olarak kullanılmış, kaya oyukları rastgele değil, güneş döngülerine, yıldız hareketlerine ve belirli enerji hatlarına göre seçilmiş, ancak sonraki dönemlerde bu alanların büyük bölümü ya kutsallığını kaybetmiş gibi gösterilmiş ya da tamamen işlevsizleştirilmiştir.

Özellikle bugünkü Sofya çevresinde yer alan yeraltı tünelleri, Roma Serdica’sından kalan altyapının çok ötesine uzanır; bazı geçitlerin neden yarım bırakıldığı, bazılarının neden haritalardan çıkarıldığı ya da neden üstlerinin özellikle betonla kapatıldığı sorusu, yalnızca mühendislikle açıklanamaz, çünkü bu geçitler, bir dönem yalnızca bedenlerin değil, bilgilerin de taşındığı damarlar gibidir.

Plovdiv çevresinde ise durum daha da çarpıcıdır; Avrupa’nın en eski sürekli yerleşimlerinden biri olan bu şehirde, yüzeyde görülen antik tiyatrolar ve taş yapılar aslında yalnızca vitrin görevi görür, asıl katman, Trak kaya kutsal alanlarıyla başlayan ve Roma döneminde genişletilen yeraltı boşluklarında saklıdır; bu alanların bir kısmı bugün hala “doğal mağara” etiketiyle geçiştirilir, oysa biçimleri, yönleri ve iç düzenleri doğanın rastlantısına bırakılmayacak kadar bilinçlidir.

Gölge Şehir perspektifinden bakıldığında Bulgaristan, bir ülke değil, üstü örtülmüş bir eşik gibidir; Doğu ile Batı arasında yalnızca coğrafi değil, bilinçsel bir geçiş noktası olan bu topraklarda, hangi bilginin yaşatılacağına, hangisinin toprağın altına gömüleceğine yüzyıllar boyunca karar verilmiş ve bu kararlar, taşın diliyle kayda geçirilmiştir.

Burada mağaralar susturulmuştur, geçitler kapatılmıştır ve bazı şehirler, yalnızca üst katmanlarıyla hatırlanmaya zorlanmıştır; işte Gölge Şehir serisi, Bulgaristan’da tam olarak bu zorlamaya karşı durur ve şunu sorar: Bir şehir gerçekten yok mu oldu, yoksa sadece konuşması mı engellendi

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Zamanın Eksenine Kurulan Şehir; Londra’nın Ley Hatları

Resim
  Londra’nın ley hatları meselesi, yalnızca modern ezoterik söylemlerin romantik bir yakıştırması değil, Britanya adasının binlerce yıl öncesine uzanan kutsal coğrafya anlayışının, taşla, suyla ve yönle kurduğu sistematik ilişkinin bugüne kadar sızmış izlerini taşır; çünkü bu adada yerleşim, hiçbir zaman yalnızca “yaşamak” için değil, enerjiyi toplamak, yönlendirmek ve sabitlemek için de planlanmıştır ve Londra bu planın merkezî düğümlerinden biridir. Stonehenge ile başlayan bu hat, çoğu araştırmacının sandığının aksine yalnızca astronomik bir takvim ya da ritüel alanı olarak ele alınamaz; Stonehenge, çevresindeki nehir kıvrımları, tepe hatları ve daha sonra inşa edilen kutsal yapılarla birlikte düşünüldüğünde, yer kabuğunun doğal enerji akışlarını kilitleyen ve yönlendiren bir rezonans istasyonu gibi çalışır ve bu rezonans çizgileri, yüzlerce kilometre boyunca belirli duraklardan geçerek Londra havzasına ulaşır. Bu duraklar, çoğu zaman ya eski tapınak kalıntılarıdır ya da Hristiya...
Devamı

İskoçya’nın İç Ley Hattı

Resim
İskoçya’yı artık nokta nokta değil, tek bir iç omurga üzerinden okuyalım; çünkü Callanish → Iona → Highlands hattı, Britanya adasının kuzeyinde medeniyetle değil, hafızayla ve süreklilikle çalışan bambaşka bir ley sistemini ortaya çıkarır. Bu hat, güneydeki Stonehenge merkezli çizgiler gibi düzen kurmaz, ölçmez ya da hizalama dayatmaz; aksine, kuzeye çıktıkça yavaşlayan, derinleşen ve saklanan bir karakter kazanır ve İskoçya’yı bir ülke olmaktan çok, korunmuş bir bilinç alanı haline getirir. Callanish Stones ile başlayan bu iç hat, İskoçya’nın en ham noktalarından birinde doğar; Lewis Adası’ndaki bu taş çember, enerjiyi yükseltmek yerine tutar, yaymak yerine yoğunlaştırır ve bu yüzden hattın ilk düğümü bir başlangıç değil, bir toplanma alanı gibidir. Burada bilgi ilerlemez, burada bilgi bekler; Callanish, hattın kuzey kapısıdır ve bu kapıdan geçen her şey önce ağırlaşır, sadeleşir ve fazlalıklarından arınır. Bu yoğunluk, adalar zinciri boyunca güneye doğru ilerlerken sertliğini kaybetm...
Devamı

Iona Adası

Resim
Iona Adası, haritada küçük bir kara parçası gibi görünse de, Britanya’nın bilinç coğrafyasında orantısız derecede büyük bir boşluk kaplar; burası gücün sergilendiği, taşın yükseltildiği ya da göğün ölçüldüğü bir merkez değildir, aksine bilginin susturulduğu, egonun geri çekildiği ve niyetin sadeleştiği bir alan olarak var olur. Callanish’te taşlar konuşur, Highlands’te dağlar yankı yapar, fakat Iona’da her şey fısıltıya iner; çünkü burası yükseltmek için değil, taşımak için seçilmiştir. Adanın konumu rastlantı değildir; batıya, yani güneşin battığı yöne açık oluşu, Iona’yı kadim sembolizmde geçiş ve bırakma ile ilişkilendirir. Gün batımı burada bir manzara değil, bir ritüeldir; ışık her akşam suya doğru çekilirken, ada sanki her gün yeniden boşaltılır. Bu yüzden Iona, ley hattı üzerinde bir düğümden çok bir filtre gibi çalışır; Callanish’ten gelen ağır ve yoğun hafıza burada yumuşar, Highlands’e taşınabilecek hale gelir. Iona’nın merkezinde yer alan manastır, bu hattın insan eliyle kur...
Devamı