La Defense

La Defense, Paris’in doğal olarak büyümüş bir semti değil, bilinçli biçimde şehirden dışarı taşırılmış bir sonuçtur; Notre-Dame’da dengeyle başlayan, Louvre’da yön kazanan, Tuileries’te yumuşatılan ve Concorde’da kırılan eksen, burada artık hiçbir duygusal ya da sembolik yük taşımadan saf bir doğrultu haline gelir. Bu yüzden La Defense, Paris’in merkezi değildir ama en net ifadesidir. Merkez arkada bırakılmış, niyet ileriye fırlatılmıştır. Bu bölgenin kalbinde yükselen Grande Arche, bir zafer takı gibi görünse de aslında kapalı bir anıt değil, bilinçli bir boşluk olarak tasarlanmıştır; içi dolu bir sembol yerine, çerçeveleyen bir form seçilmesi, burada kutsallığın değil, kontrol edilebilir alanın yüceltilmek istendiğini gösterir. Bu yapı göğe uzanmaz, yukarı çağırmaz; aksine bakışı ileriye sabitler ve geçmişle bağını koparmış bir gelecek fikrini dayatır.

Ley hatları açısından La Defense, bir düğüm değildir; burası hattın uç noktası, yani enerjinin artık dönmediği, geri çağrılmadığı yerdir. Stonehenge’te hat hissedilir, Londra’da yönetilir, Paris’te sahnelenir; La Defense’ta ise sonlandırılır. Enerji burada toplanmaz, dağıtılmaz; kullanılır. Cam, çelik ve keskin hatlar, bu kullanımın mimari dilidir. İnsan ölçeği kaybolur, perspektif büyür, birey silinir. Bu yüzden La Defense’ta dolaşan kişi, Paris’teki diğer duraklarda hissedilen estetik büyüyü ya da tarihsel ağırlığı hissetmez; burada hissedilen şey mesafedir. Binalar birbirine yaklaşmaz, sokaklar insanı sarmalamaz; her şey geniş, açık ve soğuktur. Bu soğukluk bir eksiklik değil, bilinçli bir tasarım tercihidir. Çünkü burası aidiyet üretmez, verim üretir.

Gölge Şehirler anlatısında La Defense, Paris hattının en tehlikeli ama en dürüst noktasıdır; çünkü burada hiçbir şey gizlenmez. Güç, kendini sanatla kamufle etmez, tarihle meşrulaştırmaz, dinle yumuşatmaz. Güç burada olduğu gibi durur. Bu yüzden La Defense, Notre-Dame’ın ruhsal merkez oluşunun tam karşısında yer alır; biri insanı yukarı çağırır, diğeri onu sisteme yerleştirir.

Paris ekseni burada tamamlanır ama kapanmaz; çünkü La Defense bir son değil, bir eşiktir. Bu noktadan sonra hat, şehirden çıkar, ulus sınırlarını aşar ve küresel ölçekte başka merkezlerle soyut bir ağ kurar. Paris artık bir şehir değil, bir model haline gelir.

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Zamanın Eksenine Kurulan Şehir; Londra’nın Ley Hatları

Resim
  Londra’nın ley hatları meselesi, yalnızca modern ezoterik söylemlerin romantik bir yakıştırması değil, Britanya adasının binlerce yıl öncesine uzanan kutsal coğrafya anlayışının, taşla, suyla ve yönle kurduğu sistematik ilişkinin bugüne kadar sızmış izlerini taşır; çünkü bu adada yerleşim, hiçbir zaman yalnızca “yaşamak” için değil, enerjiyi toplamak, yönlendirmek ve sabitlemek için de planlanmıştır ve Londra bu planın merkezî düğümlerinden biridir. Stonehenge ile başlayan bu hat, çoğu araştırmacının sandığının aksine yalnızca astronomik bir takvim ya da ritüel alanı olarak ele alınamaz; Stonehenge, çevresindeki nehir kıvrımları, tepe hatları ve daha sonra inşa edilen kutsal yapılarla birlikte düşünüldüğünde, yer kabuğunun doğal enerji akışlarını kilitleyen ve yönlendiren bir rezonans istasyonu gibi çalışır ve bu rezonans çizgileri, yüzlerce kilometre boyunca belirli duraklardan geçerek Londra havzasına ulaşır. Bu duraklar, çoğu zaman ya eski tapınak kalıntılarıdır ya da Hristiya...
Devamı

İskoçya’nın İç Ley Hattı

Resim
İskoçya’yı artık nokta nokta değil, tek bir iç omurga üzerinden okuyalım; çünkü Callanish → Iona → Highlands hattı, Britanya adasının kuzeyinde medeniyetle değil, hafızayla ve süreklilikle çalışan bambaşka bir ley sistemini ortaya çıkarır. Bu hat, güneydeki Stonehenge merkezli çizgiler gibi düzen kurmaz, ölçmez ya da hizalama dayatmaz; aksine, kuzeye çıktıkça yavaşlayan, derinleşen ve saklanan bir karakter kazanır ve İskoçya’yı bir ülke olmaktan çok, korunmuş bir bilinç alanı haline getirir. Callanish Stones ile başlayan bu iç hat, İskoçya’nın en ham noktalarından birinde doğar; Lewis Adası’ndaki bu taş çember, enerjiyi yükseltmek yerine tutar, yaymak yerine yoğunlaştırır ve bu yüzden hattın ilk düğümü bir başlangıç değil, bir toplanma alanı gibidir. Burada bilgi ilerlemez, burada bilgi bekler; Callanish, hattın kuzey kapısıdır ve bu kapıdan geçen her şey önce ağırlaşır, sadeleşir ve fazlalıklarından arınır. Bu yoğunluk, adalar zinciri boyunca güneye doğru ilerlerken sertliğini kaybetm...
Devamı

Iona Adası

Resim
Iona Adası, haritada küçük bir kara parçası gibi görünse de, Britanya’nın bilinç coğrafyasında orantısız derecede büyük bir boşluk kaplar; burası gücün sergilendiği, taşın yükseltildiği ya da göğün ölçüldüğü bir merkez değildir, aksine bilginin susturulduğu, egonun geri çekildiği ve niyetin sadeleştiği bir alan olarak var olur. Callanish’te taşlar konuşur, Highlands’te dağlar yankı yapar, fakat Iona’da her şey fısıltıya iner; çünkü burası yükseltmek için değil, taşımak için seçilmiştir. Adanın konumu rastlantı değildir; batıya, yani güneşin battığı yöne açık oluşu, Iona’yı kadim sembolizmde geçiş ve bırakma ile ilişkilendirir. Gün batımı burada bir manzara değil, bir ritüeldir; ışık her akşam suya doğru çekilirken, ada sanki her gün yeniden boşaltılır. Bu yüzden Iona, ley hattı üzerinde bir düğümden çok bir filtre gibi çalışır; Callanish’ten gelen ağır ve yoğun hafıza burada yumuşar, Highlands’e taşınabilecek hale gelir. Iona’nın merkezinde yer alan manastır, bu hattın insan eliyle kur...
Devamı